Cội nguồn dòng họ
Làng Lạc Thành, xã Điện Hồng, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam — nay là Thôn Lạc Thành, xã Điện Bàn Tây, Thành phố Đà Nẵng
Phụng tiên tổ thiên niên yên tĩnh
Dưỡng tử tôn vạn thế sinh tồn
Họ Phạm là dòng họ lớn thứ tư ở Việt Nam, hiện diện trong sáu dân tộc anh em, được mệnh danh là “dòng họ lương đống của xã tắc”: hơn 200 vị đại khoa, ba Trạng nguyên, cùng các danh nhân Phạm Ngũ Lão, Phạm Sư Mạnh, Phạm Công Trứ, Phạm Phú Thứ, Phạm Văn Đồng, Phạm Tuân…
Danh tướng khai quốc nhà Tiền Lý, giúp Vua Lý Nam Đế dựng nước Vạn Xuân (544). Hội đồng họ Phạm Việt Nam suy tôn cụ làm Thượng Thủy Tổ tâm linh chung của toàn họ Phạm.
Chữ đệm “Khắc” (克) trong danh xưng Phạm Khắc là mệnh đệm nhận diện chi phái, mang nghĩa khắc kỷ: nghiêm cẩn, tự rèn luyện, vượt thử thách và ý chí gánh vác việc đại sự. Các chi họ Phạm Khắc phát tích từ châu thổ sông Hồng (Bắc Ninh, Hải Dương, Nam Định), chuyển cư vào Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh rồi lan tỏa vào Nam Bộ trong thế kỷ XX.
Tộc Phạm Khắc – Làng Lạc Thành khai cơ lập nghiệp trên đất Lạc Thành, xã Điện Hồng, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam — nay là Thôn Lạc Thành, xã Điện Bàn Tây, Thành phố Đà Nẵng. Tổng số đầu đinh của Tộc hiện gần 400 người: khoảng 250 người đang sinh sống trên đất Lạc Thành, khoảng 150 người ở mọi miền đất nước và cả nước ngoài. Tộc có 3 phái: Nhà thờ Tộc tọa lạc tại Thôn Lạc Thành Tây, Nhà thờ Phái Nhì tại Thôn Lạc Thành Đông, Phái Ba tại Thôn Lạc Thành Tây.
Tộc ước (quy ước dòng họ) giúp điều tiết các mối quan hệ giữa tập thể và các cá nhân trong phạm vi một dòng họ, được mọi người công nhận và tự giác chấp hành. Cùng với gia phả, nhà thờ dòng tộc, mộ phần tổ tiên…, Tộc ước là một trong những văn bản quan trọng nhất tạo nên những giá trị vật thể, phi vật thể của dòng họ, giúp cho dòng họ trường tồn và phát triển. Bản Tộc ước xây dựng Gia tộc Phạm Khắc – Làng Lạc Thành đã có từ nhiều đời, được xây dựng, điều chỉnh, bổ sung theo từng giai đoạn, từng thời kỳ cho phù hợp với sự phát triển chung của xã hội.
Danh tướng Phạm Tu (476–545) giúp Vua Lý Nam Đế đánh quân Lương, dựng nước Vạn Xuân — người họ Phạm đầu tiên trong chính sử, được suy tôn Thượng Thủy Tổ họ Phạm Việt Nam.
Từ vùng đất hiếu học Kinh Bắc – Sơn Nam, các chi họ Phạm Khắc hình thành; Hoàng giáp Phạm Khắc Thận (1441–1509) đỗ đại khoa năm 1493, được tôn làm Thành hoàng làng.
Các chi Phạm Khắc ghi danh bảng vàng qua các triều Lê, Mạc, Nguyễn; theo dòng mở đất, con cháu họ Phạm vào Quảng Nam, Quảng Ngãi rồi Nam Bộ.
Theo Địa chí Họ Phạm Quảng Nam – Đà Nẵng (Tập 1, trang 422), Thủy Tổ Tộc Phạm Khắc khai canh vùng đất Lạc Thành khoảng năm 1600 — đến nay hơn 425 năm, gia phả Tộc đã ghi 20 đời.
Cụ Phạm Khắc Cẩn (1878–1952) — vị tổ của bản phả hệ đang biên chép trên trang, truyền nối các nhánh con cháu tại Lạc Thành.
Từ đường tộc Phạm Khắc làng Lạc Thành được dựng; gia phả biên chép bằng chữ Quốc ngữ, lưu giữ cùng bài vị và tư liệu thờ tự.
Ban khuyến học tộc Phạm Khắc được lập, trao thưởng con cháu đạt thành tích trong lễ tuyên dương hằng năm tại từ đường.
Tộc khởi động nền tảng gia phả số: số hóa phả hệ, tư liệu và kết nối con cháu xa quê.
Những tấm gương khoa bảng, trung nghĩa của các chi họ Phạm Khắc trên cả nước
Hoàng giáp · Lễ bộ Thượng thư (truy phong), tước Xuân Lâm bá
Phó sứ sang nhà Minh (1497); tướng quân dẹp giặc biển Hải Đông; Thành hoàng làng Cổ Tung. Lễ kỵ mùng 2 tháng 9 âm lịch.
Tiến sĩ (1580) · Thượng thư, tước Hầu
Danh thần triều Mạc, mở đầu truyền thống đại khoa nối đời của dòng Phạm Khắc làng Nhân Lý, Nam Sách, Hải Dương.
Đổng lý Ngự tiền Văn phòng triều Bảo Đại
Người vận động vua Bảo Đại thoái vị và trực tiếp soạn thảo Chiếu thoái vị ngày 22/8/1945. Chi họ Kẻ Trổ, Đức Thọ, Hà Tĩnh.
Giáo sư, Bác sĩ · Viện trưởng BV Lao & Bệnh phổi TW
Vị sư tổ ngành chống lao Việt Nam; Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP. Hà Nội.
Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam
Thư ký Đại tướng Võ Nguyên Giáp thời kháng chiến; người đặt nền móng các kênh VTV2, VTV3, VTV4.
NSND, Anh hùng Lao động · Giám đốc HTV
Phóng viên chiến trường, tổng đạo diễn Mê Kông ký sự — di sản truyền hình Việt Nam.
“Phụng tiên tổ thiên niên yên tĩnh / Dưỡng tử tôn vạn thế sinh tồn” — câu đối gia huấn truyền đời tại từ đường các chi họ Phạm Khắc.
Xem phả đồ Tộc Phạm Khắc – Làng Lạc ThànhVideo tư liệu về dòng họ
Làng Lạc Thành – Điện Hồng – Điện Bàn – Quảng Nam